Orgelbau

Die Halmshaw Orgel 1860 in der katholischen Kirche Maria Himmelfahrt in Neuenhaus Dinkel

Written by Egbert Schoenmaker
St. Marien Neuenhaus

Halmshaw-Orgel 1860

Disposition der Orgel erbaut durch J. Halmshaw & Sons, 1860 Birmingham

Great C-f3

Open Diapason

Stop Diapason

Viola di Gamba (c0)

Principal

Flute

Twelfth

Fifteenth

Sesquialtra *)

Trumpet

 

8 ft

8 ft

8 ft

4 ft

4 ft

2 ²/ft

2 ft

4 rks

8 ft

Swell C-f3

Bourdon

Open Diapason

Stop Diapason

Principal

Fifteenth

 Cornopean

 Hautboy

 

16 ft

8 ft

8 ft

4 ft

2 ft

8 ft

8 ft

Pedal C-e1

 Open Wood

 

 16 ftt

Kurze Geschichte zur Orgel
Dieses Instrument wurde 1860 von J. Halmshaw & Sons in Birmingham gebaut. Bis 1995 stand sie in einem Vorort von Birmingham, und war wegen ihres guten Klanges bekannt. Der Orgelrestaurator F. R. Feenstra aus Grootegast (Niederlande) erwarb das Instrument und bot sie der Pfarrgemeinde an. Die Kirchengemeinde und der “Förderkreis Romantische Orgel Neuenhaus” ließen die Orgel restaurieren, und seit dem 20.12.1998 erklingt sie in ihrem neuen Zuhause.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 12 december 1998 werd het gerestaureerde orgel in de Katholische Kirche te Neuenhaus (Duitsland) in gebruik genomen. Het instrument werd in 1860 gebouwd door J. Halmshaw & Sons (Birmingham) voor de Darkhouse Baptist Church te Closely. In de loop der jaren bleef het orgel nagenoeg geheel gaaf bewaard. Alleen de kast en frontpijpen werden overgeschilderd zodat het bladgoud op de frontpijpen verloren ging. De restauratie en overplaatsing naar Neuenhaus werd uitgevoerd door F.R. Feenstra (Grootegast), onder advies van J.F. Rahe uit Osnabrück. Daarbij is de orgelkast geloogd en door decoratieschilder W. van den Berg (Lienden) beschilderd in een donkere eikenimitatie. De firma Stinkens (Zeist) bracht opnieuw bladgoud op de frontpijpen aan. Meer ingrijpend waren de werkzaamheden aan het instrument zelf. De frontstijlen zijn verhoogd en de zijtorens zijn van kappen voorzien; het toegevoegde snijwerk werd gemaakt door T.T. Top (Kruisweg). Op het Swell waren oorspronkelijk in het groot octaaf slechts pijpen aanwezig voor de Stop Diapason, de overige registers begonnen op c. Nu kregen alle registers een groot octaaf, waarbij deze pijpen van de Stop Diapason en de Bourdon op een nieuwe lade achter het orgel zijn geplaatst; de overige pijpen kregen een plaats in de zwelkast. De beide tongwerken, Cornopean en Hautboy kregen gezamenlijk een Bassoon als groot octaaf. Al het toegevoegde pijpwerk komt uit de voorraad van Feenstra. Het ‘oude’ pijpwerk was vrijwel ongewijzigd bewaard gebleven, alleen de in het verleden verhoogde opsneden van de houten Stop Diapasons werden weer verlaagd. De windvoorziening bestaat uit een magazijnbalg met in- en uitgaande vouw en daaronder twee schepbalgen met een pompboom. Deze wordt bediend door een elektromotor, verbonden met een reductiekast. Aan het balgblad is een potentiometer bevestigd die verbonden is met een frequentieregelaar die de snelheid van de motor regelt. Naast deze door Feenstra voor het eerst toegepast experimentele aanleg is ook nog een ‘normale’ windmotor aanwezig.

Englischer Flair

Diese Orgel ist “very british” uk-flag und sie damit  ist eine grosse Bereicherung für die Orgellandschaft in der Grafschaft Bentheim.
Englische Komponisten wie Elgar, Parry, Smart oder Hollins klingen hier perfekt.  Ausserdem verfügt die Kirche verfügt über eine sehr  gute Akustik.

Spieltisch der Halmshaw-Orgel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Spieltisch

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Registeranordnung rechts

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hörbeispiele:
Lasse Heidotting aus Berge spielt an dieser Halmshaw-Orgel  zwei Choräle: “Ehre sei Gott in der Höhe”, Gotteslob Nr. 816 und “Preis und Ehre Gott dem Herren”, Gotteslob Nr. 171



Orgelunterricht
In dieser Kirche findet auch Orgelunterricht statt. Es gibt zum Glück vereinzelt Schüler die es Spaß macht die Königin der Instrumente zu spielen. In diesem Video spielt Lasse Heidotting an der Halmshaw-Orgel unter anderem; Gotteslob 816 “Ehre sei Gott in der Höhe”. Dieser Satz von Karl Bernhard Hütties, in einer sehr  üppigen romantischen Stil von ihm geschrieben, klingt fabelhaft und passend an dieser Orgel mit seinen schönen Grundstimmen.
Lasse wird ausgebildet zum Organisten und wird in kürze  bestimmt Gottesdienste spielen in den Kirchen der Grafschaft Bentheim!
Mehr Filme von Orgelschülern  findet ihr auf folgendes Videokanal

Mehr wissen? Schreiben sie mir: info@egbertschoenmaker.de

About the author

Egbert Schoenmaker

Leave a Comment

error: Alert: Content is protected !!